Felç Sonrası Evde Fizik Tedavi Ne Zaman Başlanmalı?
Felç Sonrası Evde Fizik Tedavi Ne Zaman Başlanmalı?
Felç (inme), hem hasta hem de yakınları için aniden gelişen ve hayatı değiştiren bir süreçtir. Hastaneden eve dönüş aşamasında en çok sorulan soru ise şudur: "Evde fizik tedaviye ne zaman başlamalıyız?"
Bu yazıda, iyileşme sürecini hızlandıracak en kritik zaman dilimlerini ve evde fizik tedavinin avantajlarını bilimsel yaklaşımlarla ele alacağız.
İyileşmede "Altın Saatler" ve İlk Adımlar
Tıpta genel bir kural vardır: Erken müdahale hayat kurtarır, erken rehabilitasyon ise fonksiyon kazandırır. Felç sonrası beyin, "nöroplastisite" adı verilen bir yetenekle hasar görmüş bölgelerin görevlerini yeni bölgelere devretmeye çalışır. Bu sürecin en hızlı olduğu dönem ilk 3 ila 6 aydır.
Peki, Tam Olarak Ne Zaman Başlanmalı?
Eğer hastanın hayati bulguları (tansiyon, nabız, solunum) stabilize olduysa, hastaneden taburcu olduğu günün ertesi günü evde fizik tedavi süreci planlanmalıdır. Hatta modern tıp, hastanede yatak içindeki pasif egzersizlerin ilk 24-48 saat içinde başlamasını önerir.
Neden Evde Fizik Tedavi?
Hastaneden eve gelen hastanın motivasyonu ve konforu, iyileşme hızını doğrudan etkiler. İşte evde tedavinin 3 kritik avantajı:
Psikolojik Konfor: Hasta tanıdığı, güvendiği bir ortamda daha az stres yaşar.
Kişiselleştirilmiş Alan: Terapist, hastanın günlük hayatta kullandığı eşyaları (mutfak tezgahı, yatak, sandalyeler) birer rehabilitasyon aracına dönüştürür.
Enfeksiyon Riskinden Korunma: Bağışıklığı zayıf olan felçli hastalar için hastane ortamındaki enfeksiyon riskinden uzak kalmak büyük avantajdır.
Evde Fizik Tedavi Sürecinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Evde sürece başlarken sadece "egzersiz yapmak" yeterli değildir. Başarılı bir iyileşme için şu maddeler hayati önem taşır:
Süreklilik: Haftada 1-2 gün değil, uzman eşliğinde belirlenen program her gün uygulanmalıdır.
Hasta Yakınlarının Eğitimi: Fizyoterapist gidince iş bitmez. Hasta yakınları, hastayı doğru pozisyonlandırmayı ve basit egzersizleri yaptırmayı öğrenmelidir.
Güvenlik Önlemleri: Evdeki halılar, eşikler ve kaygan zeminler felçli bir hasta için risk oluşturur. Ev ortamı fizik tedaviye uygun hale getirilmelidir.
Önemli Not: Felç sonrası iyileşme bir maratondur, sprint değil. Sabır ve doğru rehberlik en büyük ilacınızdır.
Özetle: Geç Kalmayın!
"Biraz dinlensin, kendine gelsin, sonra başlarız" düşüncesi, hastanın kaslarının kısalmasına ve eklemlerinin donmasına (kontraktür) neden olabilir. Felç sonrası evde fizik tedavi için en doğru zaman, tıbbi olarak eve çıkış izni verildiği andır.
